Vlaanderen legt de lat hoog: tegen 2030 mag er per inwoner nog maximaal 90 kilogram restafval overblijven, terwijl dat nu nog gemiddeld 123 kg is. Afval voorkomen en slimmer sorteren is dus noodzakelijk. Maar hoe begin je daaraan? Joke Theuwissen deelt enkele tips.
Joke probeert haar ecologische voetafdruk al van jongs af aan zo klein mogelijk te houden. “Zo weinig mogelijk afval produceren is voor mij een belangrijke pijler. Daarvoor hanteer ik de 5R-methode: refuse (weigeren), reduce (verminderen), reuse (hergebruiken), recycle (recycleren) en rot (composteren).”
Volgens Joke begint alles bij bewuste keuzes. “Haal zo weinig mogelijk wegwerpspullen in huis. Plak een sticker tegen reclamedrukwerk, zeg nee tegen gratis gadgets en koop alleen wat je echt nodig hebt. Een digitaal boodschappenlijstje helpt om impulsaankopen te vermijden. Ik probeer ook verpakkingen te beperken. Zo koop ik in bulk, gebruik ik weckpotten en laat ik aan de verstoog mijn eigen bakjes vullen.”
Ik hanteer de 5R-methode: refuse (weigeren), reduce (verminderen), reuse (hergebruiken), recycle (recycleren) en rot (composteren).
Recycleerkleren
Ook hergebruik speelt een grote rol. “Inpakpapier wordt knutselmateriaal voor de kinderen en dozen gebruiken ze om te bouwen en te spelen. Vaak kan je spullen herstellen of lenen in plaats van te kopen. Ook kleren hoeven niet per se nieuw te zijn. De Kringwinkel boetiek in de Kerkstraat is voor mij wat dat betreft een echte ontdekking.”
Keuken- en tuinafval belandt bij Joke steevast op de composthoop. “Wie daar thuis geen plaats voor heeft, gebruikt best de gele of groene zak als goedkoop alternatief voor de grijze.”
Dankzij die aanpak zet Joke nog maar om de twee weken een kleine huisvuilzak buiten. “Volledig afvalvrij leven is niet realistisch en alles hangt natuurlijk af van je persoonlijke situatie. Maar enkele eenvoudige aanpassingen maken al een groot verschil. Niet alleen voor het milieu, maar ook voor je portemonnee.”
Nog enkele tips van Joke volgens de 5R-methode:
1. Refuse (weigeren)
- Plak een sticker tegen ongeadresseerd reclamedrukwerk op je brievenbus. Ook (ongevraagde) reclame op naam kan je vermijden door je in te schrijven op de Robinsonlijst (meer info).
- Neem geen gratis gadgets aan, waarvan je op voorhand al weet dat ze uiteindelijk in de vuilbak belanden.
- Weiger wegwerpobjecten zoals winkelzakjes, plastic bestek …
2. Reduce (verminderen)
- Koop alleen wat je echt nodig hebt. Koop bewust, lokaal en ga voor kwaliteit die lang meegaat.
- Vermijd impulsaankopen door een digitaal boodschappenlijstje bij te houden, bijvoorbeeld met de app Google Keep.
- Je kan ook makkelijk zelf producten maken, die in de winkel heel wat geld kosten. Denk maar aan bruisballen of een waxdoek. YouTube, Google of ChatGPT legt het je makkelijk uit.
- Een zeepblok is meestal plasticvrij en het bespaart verpakkingsmateriaal. Tip: plak een magneet tegen de badkamertegels, druk een kroonkurk in de zeep en klik je zeep aan de magneet.
- Hou af en toe een restjesdag met etensoverschotten van de dagen ervoor. Mijn kinderen hebben zelfs liever verloren brood dan pannenkoeken.
- Met de Too Good Too Go-app kan je onverkocht voedsel voor een prikje aankopen en vermijd je mee voedselverspilling.
- Beperk wegwerpverpakkingen. Ik probeer bijvoorbeeld zo veel mogelijk in bulk te kopen, gebruik weckpotten, laat aan de verstoog mijn eigen bakjes vullen en ga naar de bakker met een herbruikbare broodzak. Misschien is het een idee om een sticker te lanceren voor winkels die eigen verpakkingen aanvaarden?
- Kraantjeswater is een pak goedkoper en milieuvriendelijk dan flessenwater, en van prima kwaliteit. Liever bubbels, met of zonder smaakje? Je hebt tegenwoordig verschillende bruiswatermakers.
- Op zoek naar een geschenk? Dat hoeven niet altijd spullen te zijn, geef eens een ervaring cadeau!
3. Reuse (hergebruiken)
- Gebruik geen wegwerpdoeken, maar stoffen uitwasbare exemplaren: van zakdoekjes, over washandjes tot zelfs pampers.
- Inpakpapier en andere verpakkingen zijn ideaal knutselmateriaal voor de kinderen. Krantenpapier is trouwens ook prima om cadeautjes in te pakken.
- Ga zoveel mogelijk voor statiegeldflessen. Die worden uitgewassen en opnieuw gebruikt. Glas voor eenmalig gebruik is erg slecht voor het milieu. Het smeltproces kost heel wat energie.
- Is een toestel stuk? Probeer het eerst te repareren vooraleer je een nieuw koopt. Met de app Peerby kan je makkelijk spullen lenen en huren van mensen in de buurt. Een fiets- of materialenbib in Lommel zou geweldig zijn!
- Ook kleren hoeven niet per se nieuw te zijn. De Kringwinkel boetiek in de Kerkstraat is voor mij wat dat betreft een echte ontdekking. Met de Vinted app vind je niet alleen tweedehands kleren, je kan zelf ook nog een centje verdienen door je eigen kledij te verkopen. Of organiseer een clothing swap met vriendinnen: iedereen brengt goede kleding mee waaruit de anderen kunnen kiezen. Het is een leuke, sociale en duurzame manier om je garderobe te verfrissen.
- Hopelijk kunnen we in de toekomst meer gebruik maken van herbruikbare verpakkingen voor verse groenten en fruit. De Reusable Packaging Coalition is momenteel in Mechelen bezig met een proefproject, meer specifiek voor champignonbakjes.
4. Recycle (recycleren)
- Je kan afval en oude spullen perfect omvormen tot nieuwe producten die vaak nog functioneler of mooier zijn dan het origineel (upcycling). Zo kunnen glazen potten of flessen dienst doen als bloempotjes. Kartonnen dozen zijn dan weer ideaal om mee te bouwen of spelen.
5. Rot (composteren)
- Heb je genoeg plaats in de tuin? Maak een mesthoop of gebruik een systeem van twee of drie compostbakken naast elkaar die je kan omscheppen om compost aan te maken. Compostbakken en -vaten kan je tegen een voordelig tarief verkrijgen in het recyclagepark (meer info)
- Koffiedik mag zeker ook op de mesthoop. Door de hoge concentratie stikstof is het een uitstekende meststof. Zelfs koffiepads kan je zonder problemen op de composthoop gooien.
- Leg een moestuin of pluktuin aan en kweek je eigen groenten en fruit.
AFVAL BEPERKEN EN SORTEREN LOONT
Afvalintercommunale Limburg.net past vanaf 2026 een aantal tarieven en regelingen aan voor heel Limburg, waardoor restafval beperken en slim sorteren meer dan ooit loont.
Wat verandert er?
- De afvalbelasting stijgt en er zijn minder huisvuilzakken inbegrepen
- Grofvuil op het recyclagepark en huisvuilzakken worden duurder
- Net zoals in de meeste Limburgse gemeenten verdwijnt ook in Lommel de gemeentelijke tussenkomst in
de afvalbelasting van Limburg.net
Wat blijft hetzelfde?
- De prijs van recycleerbare fracties op het recyclagepark
- De prijs van de gekleurde afvalzakken
Ter vergelijking: een grote grijze huisvuilzak kost nu 1,60 euro. Een groene tuinafvalzak kost 0,31 euro en een
gele keukenafvalzak slechts 0,15 euro. Minder (rest)afval en goed sorteren loont dus meer dan ooit.
Meer info op www.limburg.net/plan30