Op de Lommelse begraafplaats bevindt zich een Onument van kunstenaar Bart Smets: een stille plek midden in de natuur, ontworpen als een landschap van troost. Dit kunstwerk is geen traditioneel monument, maar een uitnodiging tot verstilling, herdenking en heling. In plaats van grote gebaren of expliciete symbolen, kiest Smets voor een organische vorm in de aarde – een ovale ruimte, uitgegraven in het landschap, bekleed met gras, waarin je kan gaan zitten of liggen.
Het Onument in Lommel biedt ruimte aan wie rouwt, mist, stilstaat. Er zijn geen namen, geen opschriften – zodat ieder verlies hier welkom is, ongeacht de aanleiding. De plek nodigt uit tot aanwezig zijn in het moment, met wat er is.
Smets creëerde het Onument als een tegenreactie op de klassieke, vaak afstandelijke herdenkingscultuur. In Lommel groeit zijn werk op uit de Kempenbodem: zacht, open, aards en troostend. Een plek waar verdriet mag ademen.
